راهنمای خریدوفروش

بازار فیزیکی بورس کالای ایران از سه رینگ فلزات، پتروشیمیو فرآورده های نفتی و کشاورزی تشکیل شده است. هر سه رینگ معاملاتی بورس کالا در دوبخش صادراتی و داخلی وجود دارد که معاملات رینگ صادراتی در تالار کیش و رینگ داخلیدر تالار تهران و بعضا در تالار سایر شهرها صورت می پذیرد.

در رینگ پتروشیمی بورس کالای ایران تنها مشتریان حقوقیدرصورت دارا بودن شرایط کافی قادر به خرید خواهند بود. اولین قدم جهت خرید محصولاتپتروشیمی و فرآورده های نفتی مراجعه به کارگزاری و ارائه مدارک مورد نیاز جهتتشکیل کد بورسی می باشد. بعد از تشکیل کد بورسی ، مشتری می تواند با توجه به وضعیتتولید ، اقدام به خرید محصولات مورد مصرف خود از بورس کالا نماید.

 مدارکمورد نیاز جهت پذیرش  مشتریان حقوقی دربورس کالای ایران به شرح ذیل می باشد:

 - تکمیل فرم درخواست کد مشتری که بهتایید کارگزار رسیده است

- کپی مدارک ثبت شرکت از جمله اساسنامه شرکت

- کپی روزنامه رسمی آخرین تغییرات شرکت

- کپی آخرین روزنامه رسمی در خصوص اعضای هیات مدیرهو دارندگان امضای مجاز شرکت

- کپی شناسنامه و کارت ملی صاحبان امضای مجاز وکلیه اعضای هیات مدیره و مدیرعامل

- موارد 1 تا 5 بایستی توسط کارگزار برابر با اصلشده باشد

- صورت‏های مالی آخرین دوره مالی شرکت به همراهگزارش حسابرس رسمی و بازرس قانونی

- مجوزهای دریافتی جهت فعالیت شرکت

- کد اقتصادی و اظهارنامه مالیاتی

- سایر موارد به تشخیص کمیته

تبصره: مشتریان حقوقی موظفند آخرینتغییرات ثبتی شرکت خود را حداکثر ظرف مهلت یک هفته به کمیته پذیرش مشتریان اعلامنمایند.

لازم به ذکر است وکیل یا نمایندهقانونی شخص حقیقی یا حقوقی در صورتی می‏توانند موضوع پذیرش آنها را پیگیری نمایدکه سند رسمی وکالت از موکل خود داشته و مدارک شناسایی خود را نیز به بورس کالاارایه نماید. متقاضیان خارج از کشور، ایرانیان خارج از کشور و اتباع خارجی بایستیمدارک مثبته خود را به دو زبان فارسی یا انگلیسی به همراه فرم درخواست کد مشتری کهبه تایید سفارت یا کنسولگری ایران رسیده از طریق کارگزار مربوط به مسوول پذیرش جهتدریافت کد ارایه دهند.

شرایطپذیرش کالا در بازار فیزیکی بورس کالای ایران

درخواست‌ پذیرش کالا، به همراه مدارک ومستندات موضوع مادۀ 8 دستورالعمل پذیرش کالا و اوراق بهادار مبتنی بر کالا در بورسکالای ایران  بایدتوسط مشاور پذیرش (مشاور پذیرش از میان شرکت‌های کارگزاری دارای مجوز کارگزار معرفو شرکت‌های تامین سرمایه انتخاب می‌شود) به بورس ارائه شده و پس از احراز کامل بودنمدارک در بورس ثبت شوند.

جهت پذیرش هر کالا باید حداقل شرایط زیر احراز گردد:

1) متقاضی باید سابقه فعالیت قابل اتکاء در بازار کالای موردپذیرش داشته باشد و همچنین چشم‌انداز روشنی از تداوم فعالیت متقاضی وجود داشتهباشد.

2) میزان عرضه کالا توسط متقاضی به گونه‌ای باشد که امکان کشفعادلانه قیمت را در بورس فراهم آورد.

3) کالا نباید مشمول محدودیت‌هایی از جمله محدودیت قیمت‌گذاریقانونی و انحصار در عرضه یا تقاضا باشد که مانع از کشف عادلانه قیمت کالا گردد.

لازم به ذکر است، هیئت پذیرش در زمانپذیرش هر کالا، حداقل عرضه سالانه و حداقل درصد عرضه در بورس از کل تولید سالانهبرای تولیدکنندگان و از کل واردات سالانه برای وارد کنندگان را مشخص می‌کند و  تغییرحداقل‌های مذکور  به پیشنهاد بورس و تایید هیئت پذیرش امکان پذیر است.

ضمن آنکه عرضه کننده کالا در بورس، موظفاست مقررات مربوطه از جمله الزامات دستورالعمل پذیرش کالا و اوراق بهادار مبتنی برکالا در بورس کالای ایران و ضوابط مربوط در خصوص افشای اطلاعات عرضه کالا را رعایتنماید.

 بررسی درخواست پذیرش کالا

بورس حداکثر ظرف 30 روز پس از تاریخ ثبت درخواست، گزارشکارشناسی خود درخصوص شرایط پذیرش را به انضمام مستندات مربوط به هیئت پذیرش ارسالمی‌نماید. چارچوب گزارش کارشناسی مزبور، به پیشنهاد بورس و تصویب هیئت پذیرش تعیینمی‌شود.

لازم به ذکر است ، هیئت پذیرش حداکثر ظرف 30 روز پس از دریافتگزارش و مستندات مربوط از بورس، نظر کتبی خود را با ذکر دلایل مبنی بر تایید یا ردپذیرش کالا، از طریق بورس به متقاضی اعلام می‌کند. در صورت رد درخواست، متقاضی می‌تواندمراتب اعتراض خود را حداکثر ظرف مدت 10 روز پس از ابلاغ تصمیم هیئت پذیرش، بهدبیرخانۀ سازمان اعلام کند. رای هیئت مدیرۀ سازمان در ‌خصوص بررسی مجدد موضوع یاتایید نظر هیئت پذیرش، برای متقاضی، هیئت پذیرش و بورس لازم الاجراست.

بر این اساس، در صورتی که هیئت مدیرۀ سازمان اعتراض متقاضی راموجه تشخیص دهد، درخواست متقاضی باید در اولین جلسه هیئت پذیرش مجدداً طرح ‌گردد.

همچنین در صورتی که درخواست متقاضی رد شود و به آن اعتراضننماید یا پس از اجرای رای تجدید‌نظر هیئت مدیرۀ سازمان در هیئت پذیرش رد گردد،طرح مجدد درخواست متقاضی در هیئت پذیرش حداقل پس از شش ماه و انجام مجدد کلیۀمراحل و پرداخت حق پذیرش، امکان‌پذیر خواهد بود.

باید به این نکته توجه داشت که درج نام کالای پذیرفته شده درفهرست نرخ‌های بورس، منوط به احراز تمامی موارد تعیین شده توسط هیئت پذیرش می‌باشد.ضمن آنکه در صورت عدم عرضه کالای  یک عرضه کننده در بورس ظرف مدت 6 ماه از درج آن در فهرست نرخ‌هایبورس، پذیرش آن در بورس لغو گردیده و پذیرش مجدد آن منوط به طی فرایند پذیرش خواهدبود.

 

معافیت های مالیاتی و مزایای خرید وفروش و پذیرش کالاها در بورس کالای ایران

مزایای ساختاری

1-معاملات در بورس کالا، متشکل و سازمانیافته، قانونمند، قابل نظارت، شفاف، عادلانه، رقابتی و کم هزینه است.

2-در بورس کالا،  امکان پوشش،توزیع و انتقال ریسک وجود دارد.

3-در بورس کالا،  کیفیت و کمیتکالا و مبلغ معامله و مدت معامله تضمین شده است.

4-کشف قیمت در بورس کالا از طریق حراجحضوری و بصورت شفاف صورت گرفته و با حذف رانت باعث فسادزدایی از بازار معاملات میگردد.

5-پذیرش کالا جهت فروش در بورس کالامنوط به داشتن استاندارد های اجباری برای آن کالا می باشد و از این راه کیفیت کالادر بورس تضمین می گردد.

6- در بورس کالا،  مبداء کالامشخص و تضمین شده است.

7-در مقایسه با تشریفات مناقصات ومزایدات سرعت انجام معاملات در بورس کالا بسیار بالاتر بوده و جریان معاملات ازامنیت کامل برخوردار است.

8-در صورت بروز اختلاف میان طرفینمعامله، بورس کالا دارای مراجع اختصاصی بررسی و رسیدگی به دعاوی بوده و سرعت رسیدگیبه دعاوی مطرح شده در مقایسه با دادگاه های عادی بالاتراست.

9-با استفاده از ابزارهای مالی مانندقراردادهای سلف و سلف استاندارد و ساز و کار اوراق بهادار مبتنی بر کالا، امکانتامین مالی بنگاه‌ها از این طریق وجود دارد.  

10-حذف بخشی از هزینه‌های مرتبط با فروشو بازاریابی باتوجه به وجود بازار مستقیم و بدون واسطه در بورس کالا

11-وجود شفافیت در معاملات بورس کالا وحذف هرگونه عاملی که در حوزه فروش، منجر به ایجاد رانت خواهد شد.

 

مزایای مالیاتی

  1- طبق ماده (6 (قانون توسعه ابزارها ونهادهای مالی جدید، معادل ده درصد(10%) از مالیات بر درآمد حاصل از فروش کالاهاییکه در بورسهای کالایی پذیرفته شده و به فروش می رسد و ده درصد(10%) از مالیات بردرآمد شرکت هایی که سهام آنها برای معامله در بورس های داخلی یا خارجی پذیرفته میشود و پنج درصد(5 % ) از مالیات بر درآمد شرکت هایی که سهام آنها برای معاملهدر بازار خارج از بورس داخلی یا خارجی پذیرفته می شود ، از سال پذیرش تا سالی کهاز فهرست شرکت های پذیرفته شده در این بورس ها و یا بازارها حذف نشده اند با تاییدسازمان بورس و اوراق بهادار بخشوده می شود. شرکت هایی که سهام آنها برای معامله دربورس های داخلی یا خارجی یا بازارهای خارج از بورس داخلی یا خارجی پذیرفته می شوددر صورتی که در پایان دوره مالی به تایید سازمان بورس و اوراق بهادار حداقل بیستدرصد (20%) سهام شناور آزاد داشته باشند معادل دو برابر معافیت های فوق از بخشودگیمالیاتی برخوردار می شوند.

  2-  بر اساس تبصره 1 ماده (7) قانون توسعهابزارها و نهادهای مالی جدید ، تمامی درآمدهای صندوق سرمایه گذاری در چهارچوب اینقانون و تمامی درآمدهای حاصل از سرمایه گذاری در اوراق بهادار ماده یک قانون بازاراوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب 1384 و درآمدهای حاصل از نقل و انتقال ایناوراق یا درآمدهای حاصل از صدور و ابطال آنها از پرداخت مالیات بر درآمد و مالیاتبر ارزش افزوده مصوب 1387/3/2 معاف می باشد و از بابت نقل و انتقال آنها و صدور وابطال اوراق بهادار یاد شده مالیاتی مطالبه نخواهد شد. ( بنابر اعلام معاونت حقوقی سازمان بورسو اوراق بهادار از آنجا که شورایعالی بورس و اوراق بهادار ، قراردادهای آتی واوراق سلف استاندارد  را به عنوان ابزار مالی جدید مورد تصویب قرارداده و ابزارهای مالی نیز اوراق بهادار موضوع بند 24 ماده یک قانون بازار اوراقبهادار هستند، به تصریح تبصره یک ماده (7) قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالیجدید ، معاملات قراردادهای آتی و اوراق سلف استاندارد نیز از پرداخت مالیات معافمی باشد).

 3- بر اساس تبصره 2 ماده (7) قانون توسعهابزارها و نهادهای مالی جدید ، سود و کارمزد پرداختی یا تخصیصی اوراق بهادار موضوعتبصره 1  این ماده به استثنا سود سهام و سهم الشرکه شرکتها و سود گواهی هایسرمایه گذاری صندوقها ، مشروط به ثبت اوراق بهادار یاد شده نزد سازمان بورس واوراق بهادار جزء هزینه های قابل قبول برای تشخیص درآمد مشمول مالیات ناشر ایناوراق بهادار محسوب می شود.

 4- بر اساس ماده (17) قانون توسعهابزارها و نهادهای مالی جدید ،  خرید و فروش کالاهای پذیرفته شده دربورس های کالایی که با رعایت مقررات حاکم بر آن بورس ها مورد داد و ستد قرار میگیرند توسط وزارتخانه ها و دستگاه های دولتی و عمومی و دستگاه های اجرایی نیاز بهبرگزاری مناقصه یا مزایده و تشریفات مربوط به آنها ندارد.

  5- بر اساس ماده (18) قانون توسعهابزارها و نهادهای مالی جدید ، دولت مکلف است کالای پذیرفته شده در بورس را ازنظام قیمت گذاری خارج نماید.